ΠΟΣΟ ΜΑΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ;

ΠΟΣΟ ΜΑΣ ΕΠΗΡΕΑΖΟΥΝ ΟΙ ΜΕΓΑΛΕΣ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ;

 “Blessed is he who expects nothing, for he shall never be disappointed”, Alexander Pope (1688-1744)

Προσδοκία σημαίνει η αναμονή με ελπίδα για κάτι θετικό, καλό. Η ζωή είναι γεμάτη από προσδοκίες, από ευκαιρίες πραγματοποίησής τους, από «ίσως», από «κρίμα»: ο πολιτικός υποψήφιος  ο οποίος  ήταν μπροστά στις δημοσκοπήσεις αλλά τελικά έχασε, ο αθλητής του τένις που έφτασε στον τελικό αλλά έχασε για λίγους μόνο πόντους, ο θεατής μιας θεατρικής παράστασης που περίμενε ένα ευτυχές τέλος αλλά ο πρωταγωνιστής τελικά πέθανε.

Τα αρνητικά αποτελέσματα φαίνεται να προκαλούν πολύ πιο έντονα συναισθήματα όταν ένα θετικό αποτέλεσμα ήταν σχεδόν σίγουρο και επενδεδυμένο με  υψηλές προσδοκίες από ότι αν ήταν δύσκολο να συμβεί ή κανείς δεν το περίμενε/ήλπιζε.

Η απογοήτευση είναι μια ψυχολογική αντίδραση σε ένα αποτέλεσμα το οποίο δεν ταιριάζει με τις προηγούμενες προσδοκίες, με λίγα λόγια η διάψευση των προσδοκιών. Η απογοήτευση του ατόμου είναι ανάλογη της διαφοράς ανάμεσα σε αυτό που προσδοκούσε και σε αυτό που συνέβη τελικά. Και καθότι όλοι οι άνθρωποι είναι κωδικοποιημένοι να αποφεύγουν δυσάρεστες καταστάσεις ή/και συναισθήματα η εξομοίωση προσδοκιών με το (πιθανώς χαμηλότερο) αποτέλεσμα είναι μια στρατηγική αποφυγής της απογοήτευσης.

Αυτό σημαίνει ότι μπορεί κανείς να προσπαθεί να αποφύγει την απογοήτευση με το να μειώνει στρατηγικά τις προσδοκίες του ότι θα πετύχει το επιθυμητό αποτέλεσμα (εξάλλου τα θετικά αποτελέσματα με αρνητικές προσδοκίες φέρνουν μεγαλύτερη ικανοποίηση). Έτσι, ανεξάρτητα από το αν ένα αποτέλεσμα είναι επιθυμητό ή όχι, όσο μικρότερες είναι οι αρχικές προσδοκίες, τόσο μεγαλύτερη είναι η ικανοποίηση του ατόμου, ή τόσο μικρότερη αντίστοιχα η απογοήτευσή του.

Η απογοήτευση έρχεται όταν κάποιος δεν πήρε τελικά την προαγωγή που περίμενε, όταν πήρε κακό βαθμό σε ένα διαγώνισμα, όταν έχασε σε έναν σημαντικό αγώνα κτλ. Πέρα όμως από αποτελέσματα καταστάσεων οι άνθρωποι μπορεί να απογοητευτούν και από άλλους σημαντικούς –ή και μη- ανθρώπους  της  ζωής τους. Όλα εξαρτώνται από τις προσδοκίες που είχαν σε κάθε περίπτωση από μια αλληλεπίδραση και τι συνέβη τελικά.

Στη διάψευση των προσδοκιών από καταστάσεις οι επιπτώσεις είναι κυρίως σε «ατομικό» επίπεδο, για παράδειγμα ο κακός βαθμός σε ένα διαγώνισμα μπορεί να κινητοποιήσει το άτομο να εργαστεί πιο σκληρά στο μέλλον για να φέρει ένα καλύτερο αποτέλεσμα και να υπεραναπληρώσει το συναίσθημα της απογοήτευσης.

Η απογοήτευση από άλλους ανθρώπους έχει επιπλοκές σε «κοινωνικό» επίπεδο καθώς επηρεάζονται η εμπιστοσύνη και ο τρόπος που το κάθε άτομο θα προβάλλει τη σχέση στο μέλλον. Για παράδειγμα εάν κάποιος απογοητευτεί από έναν φίλο, μπορεί να νιώσει εγκαταλελειμμένος και να αποφασίσει να μην αλληλεπιδρά πια μαζί του. Γενικά, σε τέτοιες περιπτώσεις οι άνθρωποι έχουν την τάση να απομακρύνονται  ή να αποφεύγουν το άλλο άτομο, για να είναι όσο το δυνατόν πιο μακριά από την πηγή της απογοήτευσης.

Οι προσδοκίες, λοιπόν, δημιουργούν απαιτήσεις τόσο από τον ίδιο τον εαυτό όσο και από τους άλλους ανθρώπους, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει  ένταση και δυσφορία. Όσο πιο μεγάλη η απογοήτευση τόσο πιο δυστυχισμένος, ακινητοποιημένος και στρεσαρισμένος μπορεί να νιώσει ένας άνθρωπος.

Η διαχείριση των προσδοκιών είναι σημαντική γιατί συμβάλλει στο πόσο συχνά και σε ποια ένταση θα νιώθει το άτομο θετικά ή δυσάρεστα συναισθήματα. Και ίσως τελικά αντί να απογοητεύεται κανείς από τον εαυτό του ή από τους άλλους, να απογοητεύεται από τις ίδιες τις προσδοκίες, ιδιαίτερα όταν αυτές είναι υψηλές  και  μη ρεαλιστικές.

Πηγη: http://www.mypsychology.gr/

Spread the love
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  

Leave a Reply